Categorie archief: Achtergrondverhaal

Godsdienst verdwijnt stilletjes uit lessenrooster

Een van de belangrijkste feesten voor gelovige mensen staat voor de deur: Kerstmis. We vieren de geboorte van Jezus Christus en een belangrijke datum in het kerkelijk jaar. Dit leren alle kinderen die naar een katholieke school gaan. Jong VLD wil dit vak nu uit de lessenroosters halen, maar is dit wel een goed idee?

Afschaffing

Volgens de jongerenvleugel van de liberale partij verdwijnen aparte lessen religie beter uit het onderwijs. “Jaarlijks kosten deze vakken bijna 300 miljoen euro. Evenveel als zeventig nieuwe scholen.” Jong VLD vindt het een beter idee om godsdienst gewoon zo nu en dan aan bod te laten komen in andere vakken.

Vanaf zes jaar moeten kinderen in het gemeenschapsonderwijs kiezen welke van de zes erkende godsdiensten of zedenleer ze willen volgen. Elke godsdienst bekijkt het leven en de maatschappij vanuit een aparte invalshoek. Religie wordt daardoor al op jonge leeftijd iets apart, speciaal en onaantastbaar. Jong VLD wil dit dringend anders: “Religie mag geen uitzonderingspositie hebben in de samenleving, ook niet in het onderwijs. Vorming over religie blijft wel belangrijk.  Dit kan in de bestaande lessen gebeuren, zoals bij geschiedenis, aardrijkskunde en esthetica. Met de vrijgekomen uren kunnen leerlingen meer vrijheid krijgen om zelf keuzevakken te kiezen.”

Uit een online stemtest van HLN blijkt dat 52% van de stemmen voor het idee was en 44% tegen. 4% heeft hier geen mening over.

Tegenstrijdigheid

Elie Vandoorne, een 27-jarige godsdienstleraar uit Ledegem is het niet eens met Jong VLD. Hij heeft zijn twijfels over hun argumenten. “Hier heb ik niet alle details over, maar ik meende me te herinneren dat heel wat van de huidige scholen nog steeds schoolgebouwen in ‘bruikleen’ krijgen van de kerkfabriek”, zegt Vandoorne. “Dit vaak onder de voorwaarde dat het een katholieke school is en dat er katholieke godsdienst gegeven wordt. De vraag is of het dus een haalbaar gegeven is en of de berekening die Jong VLD maakt zo rigide is als ze zelf beweren.”

Verder maakt Elie zich de bedenking hoe het zit met vast benoemde godsdienstleerkrachten die plots ‘hun vak’ verliezen, maar door hun vaste benoeming wel uren moeten krijgen. “Ik denk dat Jong VLD blind gericht is op het besparen ten koste van mensen en gemaakte afspraken in het verleden.”

Godsdienst

Godsdienst is altijd al het buitenbeentje geweest tussen alle andere vakken, ondanks dat het ‘een vak als alle andere is’. Volgens Elie is het vak een deugddoend moment voor de leerlingen, waarbij ze op een andere manier kunnen nadenken over het leven, zingeving en religie en de maatschappij. “Het is een les waarbij er een ander tempo is en het dagelijkse leven zijn weg kan vinden”, zegt de overtuigde godsdienstleraar. “Het vak is ook belangrijk voor de leerlingen als persoon en waar zij precies staan in en tegenover de maatschappij.” Naar zijn mening is er absoluut nood aan een levensbeschouwelijk vak.

Maar wat vinden jongeren hier nu van? Scott Luyckx, een vijftienjarige leerling uit Lommel vindt dat iedereen zowel een keuze moet hebben om te geloven als zelf lessen te kiezen. “Ik ben zelf gelovig. Voor mij zijn deze lessen dus belangrijk op vlak van geloofsovertuiging”, zegt hij. “De lessen zouden wel interessanter kunnen, vaak gebeurt dit op een saaie en eentonige manier.”

LEF

Is een idee als LEF, levensbeschouwing, ethiek en filosofie, niet zinvol? “LEF zou in heel wat opzichten vervangend kunnen werken of zelfs identiek kunnen zijn aan de lessen godsdienst”, zegt Elie. “Veel mensen gaan er verkeerdelijk van uit dat andere levensbeschouwingen of maatschappelijke thema’s geen plaats hebben in de lessen godsdienst, terwijl het leerplan hier net enorm veel ruimte aan geeft.”

Volgens Elie kunnen we niet ontkennen dat onze maatschappij gestoeld is op christelijke waarden en normen. Waarden die doorheen de geschiedenis doordrongen zijn in onze maatschappij in tal van gebruiken, zelfs instituten. “De eerste communie en het heilig vormsel zijn binnen lagere scholen vaak eerder een traditie dan een echte geloofskwestie. Ook wanneer we kijken naar ons rechtssysteem kunnen we de invloed van het christelijke gedachtegoed niet ontkennen”, zegt Vandoorne. “Zo zijn het herstelrecht en de wet Lejeune immers geïnspireerd door de boodschap uit het Nieuwe Testament, dat vergeving en tweede kansen mogelijk moeten zijn.”

Zedenleer

Zedenleer is een optie binnen het staatsonderwijs, waarbij de keuze bestaat voor leerlingen om een levensbeschouwelijk vak te kiezen. Het is dan ook logisch dat er naast diverse christelijke stromingen, jodendom en islam ook een humanistische optie aangeboden wordt. “Als het plan bestaat om LEF in te voeren, waardoor rooms-katholieke godsdienst afgeschaft dient te worden, lijkt het me onvermijdelijk dat dit ook het einde zal betekenen voor het vak zedenleer”, zegt Elie.

Godsdienst en zedenleer zijn wel degelijk verschillend zijn van elkaar. Binnen zedenleer zal de leerkracht er staan vanuit een humanistische overtuiging, terwijl de godsdienstleraar dit vanuit een rooms-katholieke overtuiging zal doen. Ook hanteren beiden een ander leerplan, waardoor de doelstellingen zullen verschillen per vak.

“Zelf weet ik niet wat je aan zedenleer hebt, aangezien ik altijd godsdienstles heb gehad”, zegt Scott. “Ik vind wel dat deze les niet afgeschaft mag worden, zo hebben de kinderen die niet geloven ook een eigen keuze.”

Kerkelijke feesten

Scott Luyckx is gelovig en hecht dus ook belang aan de kerkelijke feesten. “Ik vind het natuurlijk heel gezellig om Kerstmis te vieren, omdat je dan samen bent met de familie en omdat het gewoon een heel hechte periode is”, zegt hij. “Maar ik heb altijd kerst gevierd door stil te staan bij het feit dat we de geboorte van Jezus vieren, en dat is iets wat we meekregen tijdens de godsdienstles.” Voor mensen als Scott zou het dus jammer zijn als men zou vergeten waar dit om draait, mocht er over de jaren heen geen godsdienstles meer worden gegeven.

Advertenties